1.      UVOD

1.1.           U skladu sa ovlaštenjima datim Zakonom o reviziji finansijskog poslovanja institucija Bosne i Hercegovine ("Službeni glasnik BiH", broj 17/99), Ured za reviziju finansijskog poslovanja institucija BiH (u daljem tekstu: Ured) izvršio je reviziju finansijskih izvještaja i poslovanja (uključujući odluke rukovodstva) REGULATORNE AGENCIJE ZA KOMUNIKACIJE (u daljem tekstu: Agencija), sa stanjem na dan 31. decembra 2001. godine. Za finansijske izvještaje odgovornost snosi rukovodstvo Agencije. Odgovornost Revizije svodi se na izražavanje mišljenja o finansijskim izvještajima Agencije, te na osnovu izvršene revizije izvještavanje o sljedećem:

• da li su računi sastavljeni u skladu sa važećom zakonskom regulativom;
• da li godišnji računi predstavljaju tačan i istinit prikaz poslovanja tokom godine i    stanja na kraju godine;
• ekonomičnosti, efikasnosti i uspješnosti kojim je Agencija koristila sredstva pri obavljanju svojih funkcija.

1.2.            U periodu od 24.06.2002. godine do 05.07.2002. godine, revizija je planirana i obavljena u skladu sa generalno prihvaćenim revizijskim standardima i standardima Međunarodne organizacije vrhovnih revizorskih institucija – INTOSAI ('Službeni glasnik BiH', broj 05/01). Ovi standardi zahtijevaju da reviziju planiramo i obavimo na način da prikupimo dovoljno dokaza koji nam, u razumnoj mjeri, pružaju garancije da finansijski izvještaji ne sadrže značajne pogreške. Revizija uključuje provjeravanje, metodom uzorka, evidencija na kojoj se zasnivaju iznosi prikazani i objavljeni u finansijskim izvještajima. Revizija također uključuje procjenu korištenih računovodstvenih načela, značajnih procjena poslovodstva, kao i ocjenu cjelokupnog prikaza finansijskih izvještaja. 

1.3.            Revizija nije bila u mogućnosti da prisustvuje popisu osnovnih sredstava Agencije na dan 31.12.2001. godine. Prema izvještaju popisne komisije Agencije, stvarno stanje osnovnih sredstava slaže se sa knjigovodstvenim stanjem. 

1.4.            Smatramo da revizija koju smo obavili pruža razuman osnov za izražavanje našeg mišljenja.

2.       MIŠLJENJE REVIZORA

2.1.     Prema našem mišljenju, finansijski izvještaji prikazuju tačan i istinit pregled finansijskog položaja Agencije na dan 31. decembra 2001. godine, rezultate njenog poslovanja i gotovinski tok za period koji je završen na taj dan i u skladu su sa međunarodnim računovodstvenim standardima.        

Bez namjere da kvalificiramo naše mišljenje, skrećemo pažnju na tačku 4.1. koja pokazuje da :

• Regulatorna agencija za telekomunikacije (TRA) nije sa danom spajanja u CRA 02.04.2001. godine izvršila popis osnovnih sredstava, čija je knjigovodstvena vrijednost na dan spajanja iznosila 163.121 KM. Ovo može da ima uticaja na sveobuhvatnost prenesenih osnovnih sredstava koje je Agencija popisala 31.12.2001. godine;

3.       OPŠTE NAPOMENE

Regulatorna agencija za komunikacije (CRA) je institucija BiH koja je uspostavljena Odlukom Ureda visokog predstavnika (OHR) od 02.03.2001. godine, kojom se spajaju nadležnosti Nezavisne komisije za medije (IMC) i Regulatorne agencije za telekomunikacije (TRA), kako bi se napravio jedinstven komunikacijski regulator sa nadležnošću nad elektronskim medijima i telekomunikacijama.

Praktični dio spajanja realiziran je u dvije faze, i to :

• Regulatorna agencija za telekomunikacije transformirana je u CRA sa pravosnažnošću od 02.04.2001. godine;
• Nezavisna komisija za medije je transformirana u CRA sa pravosnažnošću od 01.10.2001. godine.

U periodu od 02.03.2001. godine do 30.09.2001. godine, IMC je nastavio rad bez promjena pod nadležnošću CRA, sa finansijama koje je obračunavao IMC, čekajući transformaciju u CRA. IMC menadžment je odlučio da produži svoj rad kao IMC do 30.09.2001. godine uslijed dogovora za prenos radnih ugovora za savjetnike i zaposlene koji su bili produženi do 30.09.2001. godine. Ovo je bilo u skladu sa odredbom iz Odluke Visokog predstavnika da će sva sredstva primljena od donatora da budu oslobođena oporezivanja.

4.     OSVRT NA PRETHODNO OBAVLJENE REVIZIJE

Ured je izvršio reviziju poslovanja Regulatorne agencije za telekomunikacije (TRA) za 2000. godinu o čemu je sastavljen Izvještaj o reviziji i dostavljen Parlamentu BiH. Nezavisna revizorska firma ˝Revizor˝ iz Sarajeva izvršila je reviziju TRA za period od 01.01.2001. do 02.04.2001. godine, odnosno sa danom spajanja nadležnosti TRA i IMC (Nezavisne komisije za medije). Revizijom su konstatirane nepravilnosti kod TRA u vezi popisa sredstava sa stanjem na dan 31.12.2000. godine i sa stanjem na dan 02.04.2001. godine. Konstatirano je da popis sredstava, izvora sredstava, potraživanja i obaveza pod navedenim datumima nije bio izvršen.

Nezavisna revizorska firma ˝Pricewaterhouse Coopers˝ Brno, Češka Republika, izvršila je na zahtjev donatora, a na osnovu internih pravila, reviziju finansijskih izvještaja Agencije za period od 02.03. do 31.12.2001. godine (nakon spajanja nadležnosti TRA i IMC). Konstatirano je da su finansijski izvještaji Agencije za navedeni period tačni i istiniti, i da su u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima.

5.       NALAZI, ZAPAŽANJA I PREPORUKE REVIZIJE RAČUNA 2001. GODINE

5.1.    Popis osnovnih sredstava

Revizijom je utvrđeno da Regulatorna agencija za telekomunikacije (TRA) nije sa danom spajanja u CRA 02.04.2001. godine izvršila popis osnovnih sredstava čija je knjigovodstvena vrijednost na dan spajanja iznosila 163.121 KM. TRA nije izvršila popis niti sa stanjem na dan 31.12.2000. godine, kako je konstatirano u Izvještaju o izvršenoj reviziji za 2000. godinu.

Agencija je upozorena da navedeni propust može da ima uticaja na sveobuhvatnost prenesenih osnovnih sredstava iz TRA koje je Agencija popisala 31.12.2001. godine, odnosno na mogućnost da sva sredstva u vlasništvu TRA ne budu prenijeta u Agenciju sa datumom spajanja.

Popis stalnih sredstava koji je Agencija izvršila sa 31.12.2001. godine nije adekvatno prikazan u popisnim listama na način da se naturalno uporedi stvarno stanje po popisu sa stanjem u poslovnim knjigama, sa iskazanim slaganjima ili neslaganjima. Tako sačinjene popisne liste trebaju da budu potpisane od strane članova popisne komisije, koji svojim potpisom potvrđuju vjerodostojnost i istinitost popisa.

Preporučeno je Agenciji da ubuduće izvršava popis osnovnih sredstava na popisnim listama koje prikazuju uporedne podatke stvarnog i knjigovodstvenog stanja u naturalnom obliku, što je u skladu sa propisima koji reguliraju ovu oblast.  

5.2.       Izvršenje budžeta

Odobreni budžet Agencije za 2001. godinu iznosio je ukupno 170.000 KM, i bio je namijenjen za tekuće izdatke. Rebalansom budžeta koji je izvršen krajem 2001. godine ukupan budžet Agencije iznosi 3.500.000 KM, što ustvari predstavlja projektirani budžet Agencije pokriven vlastitim prihodima koje Agencija ostvaruje. Revizija nije bila u mogućnosti da uporedi planirani i ostvareni budžet po pojedinim kategorijama rashoda s obzirom da je budžet odobren u ukupnom iznosu bez klasifikacije na pojedine stavke rashoda kao kod ostalih institucija BiH. Umjesto toga, izvršenje budžeta je vršeno prema vlastitim finansijskim planovima CRA i drugim internim pravilima i procedurama kao što su obračuni plata, nabavke kapitalnih sredstava i drugo.

Agencija je tokom 2001. godine ostvarila ukupne prihode u iznosu od 2.119.340 KM. Od toga, prihodi iz budžeta za pokriće komunalnih troškova ostvareni preko Ministarstva za civilne poslove i komunikacije iznosili su 134.259 KM.

Prihode od državnog doprinosa za korištenje radio-frekventnog spektra, saglasno Odluci Vijeća ministara o državnom doprinosu za korištenje radio-frekventnog spektra (˝Službeni glasnik BiH˝, broj: 30/01), Agencija je fakturirala korisnicima radio-frekventnog spektra u svoje ime, a za račun budžeta BiH. Tokom 2001. godine fakturirano je ukupno 6.706.269 KM, a prema podacima Ministarstva za trezor, od navedenog iznosa naplaćeno je 5.005.110 KM (nenaplaćeno 1.701.159 KM).

Agencija je tokom 2001. godine ostvarila rashode iz redovnog poslovanja u iznosu od 1.912.879 KM.

• plate i naknade zaposlenim 863.277 KM ili 45%;
• doprinosi poslodavca 115.026 KM ili 6%;
• izdaci za materijale i usluge 934.486 KM ili 49%.

Revizija je preporučila Agenciji  da se ubuduće u budžetu BiH izvrši raspored budžeta CRA po pojedinim stavkama rashoda što bi omogućilo praćenje izvršenja budžeta. Isto tako, preporučuje se Parlamentu da, u Zakonu o izvršenju budžeta i drugim propisima, jasnije odredi status CRA i drugih nezavisnih institucija sa stanovišta primjene domaćih finansijsko računovodstvenih i drugih propisa.   

5.3.       Informacioni sistem

Regulatorna agencija ima uspostavljen i organiziran informacioni sistem koji im pomaže u svakodnevnom uredskom poslovanju i međusobnoj komunikaciji. Kompjuteri su međusobno povezani u LAN (lokalnu kompjutersku mrežu) i putem rutera na Internet. Na kompjuterima se koriste Windows operativni sistemi i Microsoft Office aplikativni softveri za koje posjeduju urednu licencu. U finansijskom sektoru koristi se i licencirani računovodstveni softver koji u revidiranom dijelu svojim karakteristikama zadovoljava potrebe.

• Administrativno-organizaciona kontrola

U Agenciji postoje ljudi koji su zaduženi za upravljanje i razvoj informacionog sistema. Revizijom je utvrđeno da rukovodstvo nije usvojilo IT strategiju i da se kompletna informatizacija vršila bez prethodno usvojene strategije i pisanih procedura. Nepostojanje IT strategije može da dovede do nesklada u vođenju različitih IT projekata, što bi moglo da se odrazi na efikasnost sistema.

Agenciji je preporučeno da kreira IT strategiju kojom bi bili obuhvaćeni i svi budući planovi informatizacije. Pored strategije, revizija je preporučila da Agencija propiše standarde i procedure koje bi trebale da obezbijede sigurniju upotrebu informacionog sistema i bolju organizacionu kontrolu nad njim, i to:

-          Procedure za korištenje personalnih kompjutera u mreži;
-          Pravila o pohranjivanju, zaštiti i kopiji podataka,
-          Procedure za korištenje e-maila;
-          Pravila o vođenju IT projekata;
-          Procedure o nabavci opreme.

6.       KORESPONDENCIJA

Po okončanju revizije, dana 24.07.2002. godine, Izvještaj je upućen Agenciji, kako bi se obezbijedili mišljenje i komentar na Izvještaj. Agencija je 30.07.2002. godine dostavila odgovor u kojem nas obavještava kako nemaju primjedbi na Izvještaj o reviziji.

Revizija se zahvaljuje rukovodstvu i zaposlenima u Agenciji na saradnji i pomoći koja nam je pružena tokom obavljanja revizije.